Skip to Content

Leczenie szczelin

Metody leczenia szczelin odbytu


Największym problemem w leczeniu szczelin odbytu jest... właściwa i szybka diagnoza. Sytuacje pogarsza fakt, ze większość chorych uważa swój problem za wstydliwy i albo "cierpią w milczeniu", albo szukają pomocy na internetowych forach gwarantujących anonimowość. Bywa też niestety tak, ze przyczyną opóźnienia diagnozy są... lekarze pierwszego kontaktu. Często spotykamy się z chorymi, którzy wiele tygodni, miesięcy, a czasem nawet lat, wędrują od lekarza do lekarza, bezskutecznie poszukując pomocy:-(  Proktolog, zazwyczaj juz na podstawie zebranego wywiadu, jest w stanie zorientować się, że przyczyną dolegliwości chorego jest szczelina odbytu. Badanie palcem przez odbyt i anoskopia pozwalają na natychmiastowe potwierdzenie wstępnego rozpoznania ustalonego podczas rozmowy z pacjentem. Badanie przez odbyt musi być poprzedzone  miejscowym znieczuleniem (żel lignokainowy) szczeliny i przeprowadzane niezwykle delikatnie.

W leczeniu szczelin odbytu istotna rolę odgrywa czas podjęcia leczenia. Obowiązuje zasada, że im wcześniej leczenie zostanie podjęte, tym jest skuteczniejsze i trwa krócej. Dlatego leczenie szczelin ostrych jest znacznie łatwiejsze niż szczelin przewlekłych. Naczelną zasadą w leczeniu szczelin odbytu jest jak najszybsze opanowanie bólu!!!

Bezpośrednią przyczyną powstawania szczelin odbytu jest niedokrwienie błony śluzowej wyściełającej kanał odbytu.  Najłatwiej dochodzi  do niego w miejscach najgorzej ukrwionych z natury, czyli w okolicy kości ogonowej i od strony krocza. Niedokrwienie błony śluzowej jest spowodowane zazwyczeaj przez nadmierne napięcie zwieraczy, a to z kolei, najczęściej, jest wywołane przewlekłym stresem. Likwidacja zwiększonego napięcia zwieraczy na tyle poprawia ukrwienie błony śluzowej, że goi się ona samoistnie.

W latach 80-tych XX w.sposobem leczenia nadmiernego napięcia zwieraczy był manewr jednorazowego, znacznego rozciągnięcia zwieraczy - tzw. divulsio ani. Ze względu na częste powikania i małą skuteczność zabieg ten ma dzisiaj znaczenie wyłącznie historyczne. Niepowodzenia związane z zabiegiem dywulsji odbytu zapoczątkowały poszukiwania innych metod  wpływania na napięcie zwieraczy. Jednoceśnie stosowano leki poprawiajace ukrwienie poprzez bezpośrednie oddziaływanie na naczynia doprowadzajace krew do śluzówki kanału odbytu.
W leczeniu farmakologicznym zaleca się stosowanie leków przeciwzapalnych i leków obniżających napięcie zwieraczy i poprawiających ukrwienie:
• blokery kanału wapniowego np. nifedipinę, czy diltiazem - lek zmniejszający napięcie zwłaszcza zwieracza wewnętrznego.
• nitraty w postaci maści do miejscowego stosowania
• miejscowo podawane preparaty L-argininy, carbacholu, bethanecholu czy salbutamolu
Leczenie farmakologiczne jest obarczone dość dużym odsetkiem, 20-40% nawrotów, a przy stosowaniu donorów tlenku azotu objawem ubocznym  są silne bóle głowy występujące u 1/3 chorych.

Kolejna bronią w walce ze szczelinami odbytu okazał się... botox. Stosowanie toksyny botulinowej jest skuteczne, ale może wywołać okresowe nietrzymanie stolca, rzadko występują ogólne reakcje na toksynę botulinową. Leczenie botoksem jest przeciwwskazane u osób nadwrażliwych na toksunę botulinową.

Ostateczną bronią było leczenie operacyjne. W leczeniu operacyjnym preferuje się  zabieg Notarasa, czyli boczną sfinkterotomię zwieracza wewnętrznego wykonaną techniką zamkniętą.

Nienajwyższa skuteczność leczenia farmakologicznego z jednej strony i radykalizm leczenia operacyjnego z drugiej, skłoniły nas do poszukiwań innych rozwiązań terapeutycznych. Okazało się, że wcale nie trzeba było daleko szukać.

Dotarliśmy zaledwie do braci Czechów, gdzie z dużym powodzeniem stosowana jest od lat metoda stopniowej dylatacji zwieraczy, opracowana i upowszechniona przez skromnego lekarza z Kolina p. dr Kŕiż'a. Okazało się, że to co w Polsce ma złą prasę, prawdopodobnie ze względu na fatalne następstwa jednorazowej dwulsji zwieraczy opisanej na wstępie, jest z dużym powodzeniem stosowane za naszą południową granicą. Dlatego, w roku 2000, wprowadziliśmy metodę stopniowej dylatacji zwieraczy sposobem dr Kŕiż'a do naszej działalności leczniczej.


Stopniowa dylatacja zwieraczy sposobem dr Kŕiż'a

Istotą metody jest rozłożenie w czasie dylatacji zwieraczy. Kuracja ostrej szczeliny odbytu trwa zazwyczaj trzy tygodnie. Chory wypożycza dylataor widoczny na zdjęciach obok i sam aplikuje go 5 -  8 razy dziennie, przez trzy tygodnie, rozpoczynając od najmniejszej średnicy w pierwszym tygodniu, do nawiększej w tygodniu trzecim. Pierwsza aplikacja dylatatora jest wykonywana przez chorego pod nadzorem lekarza. Jednocześnie otrzymuje on szczegółową instrukcję postpowania na najbliższe dwa tygodnie. Po dwóch tygodniach chory zgłasza się na wizytę kontrolną podczas której oceniany jest postęp leczenia. Ze względu na inna technikę aplikacji trzeciej średnicy dylatatora, chory zawsze wykonuje pierwsze przejscie z drugiej średnicy na trzecią pod nadzorem lekarza. Mimo pozornej prostoty metody, w żadnym wypadku nie polecamy stosowania jej na własną rękę!!!

 

 

 

W Centrum HEMORON - Polska metodę stopniowej dylatacji stosujemy zarówno w leczeniu szczelin ostrych jak i przewlekłych. W szczelinach ostrych sprawdza sie ona doskonale. Leczenie szczelin przewlekłych jest trudniejsze, ale w większości przypadków również skuteczne.

 

 

 

 Dobór odpowiedniej metody leczenia szczeliny odbytu jest zawsze sprawą indywidualną. W Centrum preferujemy leczenie najmniej inwazyjne i skuteczne, co uzyskujemy przez połączenie leczenia farmakologicznego ze stopniową dylatacją zwieraczy, jednocześnie kładąc duzy nacisk na leczenie przeciwbólowe. Od roku 2000 nie stosowaliśmy botoxu i nie wykonaliśmy ani jednej sfinkterotomii bocznej.

 

HemaGel

 Niezwykle obiecujący w leczeniu szczelin odbytu jest nowy preparat o nazwie HemaGel, niestety jego cena w Polsce w oficjalnych kanałach dystrybucji jest, delikatnie mówiąc zawyżona. HemaGel jest opatrunkiem hydrożelowym do miejscowego stosowania. Jego szczególną właściwością jest wysoka absorbcja wolnych rodników, co znacznie zmniejsza stan zapalny toczący się w szczelinie odbytu. Następstwem zmniejszenia stanu zapalnego jest znacznie zmniejszenie bólu - jednego z głównych czynników podtrzymujących zwiększone napięcie zwieraczy.

Preparat HemaGel jest dostępny w wielu krajach UE, ale najpewniej i najtaniej kupuje się go TU. Link przekierowuje do... czeskiej apteki internetowej. Uwaga: HemaGel traci swoje właściwości po zamrożeniu, dlatego kupowanie go zimą przez internet jest ryzykowne. Jeszcze bardziej ryzykowne jest stosowanie HemaGelu "na własną ręckę". Przed zastosowaniem preparatu konieczna jest konsultacja z lekarzem,  najlepiej takim ktory ma doświadczenie we wspomaganiu leczenia szczelin odbytu tym preparatem.



page | by Dr. Radut